سنسور دود و حرارت چیست؟ + کاربردها، مزایا، نگهداری و محل نصب
دود و حرارت دو فاکتور مهم در هنگام آتش سوزی هستند که تشخیص آتش و حریق را در محیط ساده‌تر می‌کنند. سنسور اعلام حریق باید دست‌کم یکی از این دو عامل را در هنگام آتش سوزی تشخیص دهد تا بتوان با کمک آن حریق را شناسایی و اطفای حریق را در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام داد. از آنجایی که سنسور دود و سنسور حرارت هر کدام به صورت مجزا برای تشخیص دود یا حرارت در محیط استفاده می‌شوند و شاید دقت کافی را در هنگام آتش سوزی نداشته باشند، سنسورهای ترکیبی به نام سنسور دود و حرارت روی کار آمده‌اند که در کنار کارایی فوق‌العاده، می‌توانند هم دود و هم حرارت را به صورت همزمان تشخیص دهند. این سنسورها نسل پیشرفته‌ای از سنسورهای اعلام حریق محسوب می‌شوند.
سنسور دود و حرارت چیست؟
سنسور دود و حرارت یک سنسور ترکیبی است که خود دارای دو سنسور برای تشخیص دود و تشخیص حرارت است. این سنسورها می‌توانند با تشخیص حرارت، دود و یا هر دو، سیستم اعلام حریق را را برای ایجاد هشدار و سیستم اطفای حریق را برای جلوگیری از گسترش آتش فعال کنند. دو منظوره بودن این سنسور باعث شده عملکرد آن در هنگام استفاده بهبود چشمگیری پیدا کند.
کاربردهای دتکتور دود و حرارت
سنسور دود و حرارت یک سنسور تشخیصی ترکیبی است که امکان تشخیص دود و حرارت را به صورت همزمان فراهم می‌کند. این سنسور از دو بخش تشکیل شده است که یک بخش آن برای تشخیص دود و بخش دیگر برای تشخیص حرارت است. از این سنسورها می‌توان برای هر فضایی که احتمال حریق وجود دارد، استفاده کرد؛ اما در محیط‌های صنعتی به دلیل خطاهای احتمالی این سنسور، نصب آن توصیه نمی‌شود. به طور کلی در محیط‌هایی که تشخیص نوع حریق احتمالی دشوار است می‌توان از این سنسور استفاده کرد. همچنین اگر متخصصان تشخیص دهند که در محیط آتش با تولید حرارت و دود همراه است، می‌توان از این سنسور ترکیبی استفاده کرد. از جمله مهم‌ترین کاربردهای سنسور دود و حرارت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- اتاق خواب هتل‌ها و اقامتگاه‌ها
- بایگانی‌ها و کتابخانه‌ها
- آشپزخانه‌های متصل به سالن
- انباری ساختمان‌های مسکونی و تجاری
- بیمارستان‌ها و مراکز درمانی
- در نزدیکی راه‌های خروجی ساختمان‌ها
- در آشپزخانه‌های تهیه غذا و رستوران‌ها
بهترین محل برای نصب سنسور دود و حرارت
سنسور دود و حرارت به عنوان یک دتکتور ترکیبی شناخته می‌شود که می‌تواند به صورت همزمان دود و حرارت موجود در محیط را تشخیص داده و به آن واکنش نشان دهد. انتخاب بهترین محل برای نصب این سنسور جهت دستیابی به عملکرد مطلوب آن بسیار ضروری است. با وجود اینکه این سنسور قدرت تشخیص عالی دارد، ولی اگر در جای مناسب نصب نشود، ممکن است نتواند به درستی تشخیص دهد. از این جهت باید متخصصان و مهندسان محل مناسبی را برای نصب سنسورها در نظر بگیرند که به محض انتشار دود و حرارت، این سنسورها خطرات را تشخیص دهند. برای اینکه بهترین محل برای نصب این نوع سنسور مشخص شود، باید نکات زیر را در نظر داشته باشید:
- نصب روی سقف: مطمئن شوید که سنسور دود و حرارت را روی سقف نصب می‌کنید. از آنجایی که حرارت به روش همرفتی به سمت بالا حرکت می‌کند، لازم است سنسور نیز در ارتفاع بالا نصب شود. از این جهت نصب آن‌ها در سقف اتاق نشیمن، اتاق خواب و راهروهای متصل به آن الزامی است.
- نصب در نزدیک منابع خطر: سنسورهای دود و حرارت باید در نزدیکی منابع خطر نصب شوند. در این صورت به محض اینکه حریق اتفاق بیفتد، سنسور آن را تشخیص می‌دهد. از این رو برای آشپزخانه‌ها، اتاق‌های تأسیسات و انبارها استفاده از این سنسور توصیه می‌شود.
- فاصله مناسب از منابع حرارت: باید حتما سنسورهای دود و حرارت را با فاصله مناسب از تجهیزات گرمایشی و تهویه قرار داد. تجهیزات گرمایشی به دلیل تولید حرارت، ممکن است باعث بروز خطا شوند. از این جهت باید فاصله مناسبی میان سنسور و منبع حرارت در نظر گرفته شود تا از هشدارهای اشتباه جلوگیری شود.
- بررسی دستورالعمل‌های سازنده: به منظور نصب صحیح این سنسور و دستیابی به بهترین عملکرد، لازم است دستورالعمل‌های سازنده با دقت بررسی شود. ممکن است هر یک از تولید کنندگان به دلیل ویژگی‌های خاص محصولات خود، دستورالعمل متفاوتی را برای نصب و اجرای این سنسورها در نظر بگیرند که باید آن‌ها را بررسی نمود.
مزایای استفاده از سنسور دود و حرارت ترکیبی
دود و حرارت دو مؤلفه مهم در هنگام آتش سوزی هستند. حریق از چندین مرحله تشکیل شده است. اولین مرحله، مربوط به اشتعال اولیه است که در آن حریق به وجود آمده، اما هنوز کوچک است. در مرحله دوم، تولید دود و گاز آغاز می‌شود. این مرحله ممکن است از چند دقیقه تا چندین ساعت طول بکشد تا در نهایت حریق آنقدر گسترش پیدا کند که به سایر مواد اشتعال‌زا برسد و باعث ایجاد حرارت بسیار زیاد در محیط شود.
این پروسه حریق می‌تواند از همان مرحله اشتعال اولیه توسط سنسور دود و حرارت تشخیص داده شود. این سنسور در واقع ترکیبی از دو سنسور است تا بتواند با کمک آن‌ها وجود دود و حرارت را به راحتی تشخیص دهد. سنسورهای دود و حرارت، سنسورهایی جدید با قابلیت‌های هوشمند و کاربردی برای تشخیص حریق هستند که استفاده از آن‌ها در محیط‌های مختلف مزایای زیر را به همراه دارد.
دقت عملکرد بیشتر
سنسورهای دود و حرارت دقت عملکرد بیشتری دارند. در آن‌ها از بهترین سنسورهای تشخیص‌دهنده حرارت و دود استفاده شده تا بتوانند به محض ایجاد تغییر ناشی از اشتعال در محیط، حریق را شناسایی کنند و در کوتاه‌ترین زمان اعلام حریق را فعال نمایند.
حساسیت بالاتر هنگام آتش سوزی
سنسور دود و حرارت حساسیت بالاتری هنگام آتش سوزی دارد. ممکن است در یک محیط به دلیل نوع مواد اشتعال زا، قبل از تولید دود توسط حریق، حرارت بالا برود و سنسور حرارتی فعال شود. در مقابل، ممکن است یک حریق باعث ایجاد دود بسیار زیاد قبل از بالا رفتن دما شود. همین چند دقیقه تأخیر در تشخیص هنگام آتش سوزی می‌تواند به خسارات جانی و مالی بسیار شدیدی منجر شود.
خطای کمتر در اعلام حریق
از آنجایی که ممکن است در محیط به دلایل دیگری دود و حرارت به وجود بیاید و باعث هشدار کاذب در سیستم اعلام حریق شود، از سنسور دود و حرارت با خطای کمتر و قابلیت‌های پیشرفته‌تر استفاده می‌کنند.
سنسور دود و حرارت چطور کار می‌کند؟
سنسور دود و حرارت، یک سنسور ترکیبی است که مشابه با سنسور دود و سنسور حرارت کار می‌کند؛ فقط با این تفاوت که هر دوی این سنسورها را درون خود دارد. هنگام آتش سوزی، دود به سمت سقف و ارتفاعات بالا حرکت می‌کند و سنسور دود موجود در این سنسور ترکیبی دود را دریافت کرده و تشخیص می‌دهد. زمانی که آتش بیشتر شعله‌ور می‌شود، حرارت در محیط نیز بالاتر می‌رود. برای سنسورهای حرارتی یک حداکثر دمای مجاز تعریف می‌شود که اگر دما از آن بالاتر رفت، هشدار دهند.
هر کدام از سنسورهای موجود در سنسور دود و حرارت که زودتر فعال شود، احتمال آتش سوزی را به سیستم اعلام حریق ارسال می‌کند. پس از آن آژیرها و تجهیزات هشداردهنده به صدا درمی‌آیند تا افراد حاضر در محیط تخلیه شوند و مراحل اطفای حریق انجام شود. این سنسورها ممکن است در نهایت فرمان را به سیستم اطفای حریق نیز ارسال کنند و اطفای حریق را به صورت اتوماتیک انجام دهند.
آیا سنسور دود و حرارت آدرس پذیر است؟
سنسور آشکارساز حرارت و دود، یک سنسور ترکیبی است که می‌تواند به دو شکل آدرس‌پذیر و غیرآدرس‌پذیر در محیط نصب شود. با توجه به اینکه سنسورهای دود و حرارت آدرس‌پذیر، عملکرد دقیق‌تر و بهتری را در محیط‌های بزرگ به همراه دارند و نشان می‌دهند که حریق در کجا و در کدام نقطه از منطقه مربوطه ایجاد شده است، نسبت به سیستم‌های بدون آدرس ارجحیت دارند. می‌توان با اندکی هزینه بیشتر، سنسورهای دود و حرارت را به صورت آدرس پذیر در محیط‌های مختلف اجرا نمود تا بتوان از عملکرد این سنسورها به بهترین شکل بهره‌مند شد.
نحوه نگهداری سنسور ترکیبی دود و حرارت
سنسور ترکیبی دود و حرارت باید در ارتفاعی نصب شود که هم قابلیت تشخیص دود و هم تشخیص حرارت توسط آن وجود داشته باشد. این سنسورها ممکن است در اثر گذر زمان کثیف شوند و نیاز به تمیز کردن آن‌ها برای دقت بیشتر باشد. همچنین نباید آن‌ها در معرض ضربه یا فشارهای محیطی قرار گیرند. با تمیزکاری منظم و بررسی عملکرد این سنسور پس از نصب در محیط، می‌توانید از عملکرد دقیق و کاربردی این سنسور بهره‌مند شوید.
مقایسه سنسور ترکیبی دود و حرارت با سنسور تک منظوره
سنسورهای تک منظوره مانند بیم دتکتور و یا دتکتور حرارتی فقط قادر به تشخیص حرارت یا دود هستند. ممکن است در یک محیط دود ناشی از آتش سوزی ایجاد نشود یا اینکه حرارت آنقدر بالا نباشد که دتکتور بتواند آن را تشخیص دهد. از این رو در چنین محیط‌هایی می‌توان به جای استفاده از سنسور تک‌منظوره دود یا حرارت، از سنسورهای ترکیبی استفاده نمود. این دتکتورها با هر یک از دو عامل دود یا حرارت فعال می‌شوند و به دلیل اینکه قادر به تشخیص هر دو هستند، از جنبه‌های مختلفی ایمن‌ترند و خطای کمتری را به همراه دارند.
خرید سنسور دود و حرارت از به سازان سرای مهر آهنگ
شرکت به سازان سرای مهر آهنگ با سال‌ها تجربه و پروژه‌های موفق اعلام حریق و اطفای حریق، توانسته به یکی از بهترین شرکت‌ها برای خرید انواع سنسور اعلام حریق تبدیل شود. بسته به نیاز محیط، می‌توانید از سنسور دود و حرارت برای تشخیص سریع‌تر و با دقت بیشتر حریق در پروژه‌های مختلف استفاده کنید.